Jest elegancka, dostojna, przestronna, po prostu piękna. Mogli się o tym przekonać zebrani  w sobotę 5 października 2019 r. na konferencji „Niepodległa w trosce o kombatantów i seniorów” oraz otwarciu wystawy „Rycerstwo i Wojsko Polskie w Przemyślu i Ziemi Przemyskiej”. To wydarzenie inaugurowało funkcjonowanie Sali Rycerskiej, będącej częścią powstającego Centrum Hospicyjno-Opiekuńczego BETANIA w Przemyślu. Inwestycję realizuje Rycerskie i Szpitalne Bractwo św. Łazarza z Jerozolimy – Stowarzyszenie Katolickie wraz z Rycerskim i Szpitalnym Zakonem św. Łazarza z Jerozolimy.

 BETANIA powstaje w jednym z pustych budynków po dawnym szpitalu wojskowym, który wcześniej pełnił funkcje koszarowo-sztabowe. Od kilkunastu lat stał on opuszczony i niszczał, teraz odzyskał dawny blask, a za jakiś czas całość wnętrz będzie oddana do użytku pacjentom i personelowi. Dzięki projektowi w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego udało się zachować i odremontować całą zabytkową bryłę budynku oraz oddać do użytku salę rycerską. Stanowi to pierwszy etap przywrócenia użyteczności tego budynku, teraz czas na remont części przeznaczonej na hospicjum i ośrodek opiekuńczy. Wcześniej stacjonowały tu różne jednostki wojskowe, a jako ostatnie dowództwo 5 Pułku Strzelców Podhalańskich, stąd pomysł na kontynuowanie tej tradycji, co było widoczne w dwóch wystawach znajdujących się na Sali – jedna poświęcona podhalańczykom, a druga hallerczykom. Dowodem związków z wojskiem tego miejsca była liczna obecność żołnierzy – Strzelców Podhalańskich. Nawiązanie do dawnych tradycji wojskowych wpisuje się w etos Rycerskiego i Szpitalnego Zakonu św. Łazarza, o czym przypominał znajdujący się na stole prezydialnym płaszcza zakonny z zielonym krzyżem, miecz i hełm rycerski.

Sobotnia inauguracja działalności Sali rycerskiej rozpoczęła się od wystąpienia prezesa stowarzyszenia ks. dr. Józefa Bara, który podkreślał ogrom wykonanych pracy i zadań jeszcze do wykonania oraz odczytał list od wojewody podkarpackiego Ewy Leniart. Wśród gości obecni byli m. in. arcybiskup-senior Józef Michalik, poseł Andrzej Matusiewicz, wicemarszałek województwa Piotr Pilch, prezydent Przemyśla Wojciech Bakun, reprezentujący władze Zakonu baliw Jan Szmyd. Na sali zasiedli zaangażowani w działalność Zakonu i Stowarzyszenia, sympatycy i miłośnicy historii, wolontariusze lazaryccy.

Na rozpoczęcie arcybiskup Józef Michalik odmówił modlitwę uwielbienia i udzielił błogosławieństwa zebranym. Baliw Jan Szmyd wręczył arcybiskupowi-seniorowi pamiątkowy medal. Konferencja to byli także wspaniali prelegenci, zaczynając od świetnego wykładu „Starość w Biblii” ks. prof. Dariusza Dziadosza z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Biblia patrzy na starość w dwóch perspektywach – jako kara za nieposłuszeństwo człowieka i jako błogosławieństwo – mówił ks. profesor – bo pięknie znoszona starość jest przykładem dla młodych, to żywa wskazówka dla młodego pokolenia. Biblia wskazuje na branie doświadczenia od starszych, korzystanie z ich mądrości życiowej, dzięki czemu można uniknąć wielu błędów życiowych.

Następnie prof. Stanisława Steuden z KUL mówiła o „Psychologicznym wymiarze godności człowieka”.  Czym jest starość? – mówiła – łączy się ona z nowymi zadaniami, życiową mądrością, doświadczeniem, a także z obniżaniem się sprawności fizycznych i psychicznych, czy wycofywaniem z ról społecznych, zawodowych. Starość to nie patologia, to nowy etap życia, etap wymagający pomocy i szacunku, troski i uwagi młodszego pokolenia. Do starości trzeba się przygotowywać od najmłodszych lat, ważne są działania kształtujące godność osób starszych w toku całego życia, czyli wychowanie do starości, które obejmuje wszystkie pokolenia, wychowanie w starości, co dotyczy osób  na tym etapie życia, wychowanie przez starość, czyli obecność osób starszych w środowisku. A efektami takich działań będzie odkrywanie i uznawanie potencjału starości, kształtowanie pozytywnych postaw wobec starości i osób starszych, przełamywanie negatywnych stereotypów dotyczących starości, stymulowanie do tworzenia relacji międzygeneracyjnych, czy tworzenie warunków godnego starzenia się człowieka – od wymiaru materialnego po troskę o rozwój duchowy.

Kolejne wystąpienie to powrót do okresu międzywojennego i prezentacja dr. Jacka Magdonia z Instytutu Pamięci Narodowej oddział w Rzeszowie na temat „Troski o seniorów i kombatantów w II RP na przykładzie powstańców styczniowych”. W roku 1918 r. żyło jeszcze około 4,5 tysiąca weteranów – mówił – w 1932 było ich około 400, przed II wojną światową – tylko 53, a ostatni zmarł w 1946 r. Marszałek Józef Piłsudski otoczył niezwykłą opieką weteranów postania z 1863 roku, np. w 1919 r. w myśl specjalnego rozkazu Naczelnika Państwa uznano weteranów powstania za żołnierzy Wojska Polskiego i ustanowiono dla nich specjalne granatowe mundury, w tym samym roku specjalną ustawą przyznano weteranom powstania listopadowego i styczniowego oraz wdowom po nich pensje państwowe. Weteranów powstańczych otaczano najwyższym szacunkiem, uczyli oni młode pokolenie patriotyzmu, byli żywymi lekcjami historii. Co do tych działań nikt nie miał wątpliwości, że są potrzebne, świadczą o szacunku i szanowaniu godności ludzi starszych i żołnierzy.

O „Opiece senioralnej dzisiaj” w świetle działań Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej mówił Mirosław Przewoźnik z Departamentu Rynku Pracy.

Sobotnie spotkanie i możliwość obejrzenia skali wykonanych prac było miejscem do rozmów, planów na najbliższe miesiące oraz dla jeszcze niezdecydowanych zachętą do włączenia się w działalność lazarytów i dla BETANII.

dr Izabela Fac, SSLJ